Read File
  • Drakotrypa.gr
    Drakotrypa.gr

Τελευταία νέα

Η ακρίδα του Βαν Γκόγκ και …το μέλι της Δρακότρυπας

SkampardonisΉταν άραγε η έκθεση με έργα του Βαν Γκογκ, που γίνεται αυτό τον καιρό στην Αθήνα, ή ήταν η μέλισσα της Δρακότρυπας, η αφορμή για το δημοσίευμα στην εφημερίδα Τα Νέα του Σαββατοκύριακου 18-19/11/2017, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη;

Όποια και να ήταν, εμείς ευχαριστούμε θερμά τον δημοσιογράφο και εξαίρετο λογοτέχνη και για το έξοχο κείμενό του αλλά και για τη “γλυκύτατη” αναφορά στο χωριό μας.

 



Η ακρίδα του Βαν Γκόγκ

Του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ 18-19/11/2017

Τελικά ο γέρος πάει ή από πέσιμο, ή από θέρισμα, ή από μέρισμα. Αποκρουστικό θέμα - ξεκοκαλίζοντας τις εφημερίδες βρίσκω συχνά πολύ περισσότερο ενδιαφέρον σε μη πολιτικές ειδήσεις και είναι πολλές. Προχτές διαβάζω ότι βρέθηκε πάνω σε ένα έργο του Βαν Γκογκ μια ακρίδα κολλημένη, ενσωματωμένη στον πίνακα, κάτω απ' το χρώμα. Αυτή η ακρίδα έχει προϊστορία 128 ετών, όση και η ζωγραφιά του μεγάλου καλλιτέχνη. Το γεγονός ερμηνεύεται απ' το ότι ο Βαν Γκoγκ συχνά ζωγράφιζε έξω στη φύση και η ακρίδα έπεσε και κόλλησε πάνω στην ζωγραφική επιφάνεια - ίσως και να την άφησε επίτηδες εκεί ο καλλιτέχνης, σαβανωμένη μέσα στο χρώμα, εις μνήμην.

Van-Gogh1Αμέσως σκέφτηκα ότι προ μηνός, μέσα στο έξοχο μέλι που πήρα από έναν φίλο, τον Γιώργο τον Γούσια, καταγόμενο απ' την Δρακότρυπα Καρδίτσας κι ανοίγοντας το γυάλινο, σφραγισμένο δοχείο, βρήκα εντός μια τέλεια νεκρή μέλισσα. Ήταν ανέγγιχτη, άφθαρτη, σαν ζωντανή. Είχε πέσει μέσα στο δημιούργημά της και αυτό την κράτησε άσπιλη, έξω απ' τη φθορά - όπως η Τέχνη τον καλλιτέχνη. Η μέλισσα μού θύμισε εκείνον τον σπαρτιάτη στρατηγό, τον Αγησίπολι, που έλαβε μέρος στην πολιορκία της Ολύνθου, τραυματίστηκε σε μια σύγκρουση στην Τορώνη, και αποσύρθηκε για να αναρρώσει σε μια κοντινή πόλη, την Άθυτο, ή Άφυτη που είναι σήμερα γνωστό θέρετρο της Χαλκιδικής, δίπλα στην Κασσανδρεία. Οντας στην Άθυτο ο στρατηγός πέθανε απ' το τραύμα του. Και υπήρχε τότε νόμος και παράδοση στη Λακεδαίμονα, σύμφωνα με τον οποίο τα σώματα των στρατηγών που σκοτώνονταν σε εκστρατείες ή οπουδήποτε να τα επιστρέφουν οι λοιποί στρατιώτες και να θάβονται εν τιμή στη γενέτειρα πόλη. Μια από τις σπάνιες περιπτώσεις που αυτό δεν συνέβη είναι με τον σπαρτιάτη στρατηγό Βρασίδα που σκοτώθηκε στην Αμφίπολη πολεμώντας τον αθηναίο δημαγωγό Κλέωνα, που επίσης έπεσε σε εκείνη τη μάχη. Οι Αμφιπολείς, επειδή θεωρούσαν τον Βρασίδα ήρωα της πόλεως, τον  έθαψαν κατ' εξαίρεση εντός του άστεως σε ξεχωριστό τάφο που υπάρχει ακόμα μέσα στο μουσείο της Αμφίπολης. Τον στρατηγό Αγησίπολι, λοιπόν, που πέθανε στην Άθυτο, για να τον μεταφέρουν οι λοιποί Σπαρτιάτες στην πόλη τους, τον τοποθέτησαν όρθιο μέσα σε ένα υψηλό πήλινο κιούπι γεμάτο με μέλι Χαλκιδικής, και το σφράγισαν αεροστεγώς. Έτσι, μετά από κανέναν μήνα ταξίδι έφτασαν στην Σπάρτη και ενταφίασαν με τις δέουσες τιμές το σώμα του στρατηγού, το οποίο παρέμενε ανέγγιχτο, λαμπρό, άφθαρτο τόσες μέρες.

agios_nikolaos_streidasΠρο καιρού έκανα επίσκεψη στο Άγιον Όρος, στη Μονή Σταυρονικήτα, όπου ανάμεσα σε άλλα συγκλονιστικά, βλέπω και την περίφημη εικόνα του Αγίου Νικολάου του Στρειδά. Είναι ένα μικρό ψηφιδωτό (42 Χ 34 εκ.) που βρίσκεται στον δεξιό χορό του καθολικού. Κατά το παραδιδόμενο, μου λέει ο καλόγερος που με ξεναγεί, την ανέλκυσαν αλιείς από τον βυθό της θάλασσας, όπου είχε μείνει επί αιώνες, και τη χάρισαν στους μοναχούς. Πότε είχε ριχτεί στο νερό είναι άγνωστο, αλλά υποτίθεται ότι ποντίστηκε στα χρόνια της Εικονομαχίας - κατά μια άλλη, πιο επιστημονική εκδοχή, ρίχτηκε στη θάλασσα περί το 1306 από καταλανούς πειρατές (από τότε προκαλούσαν προβλήματα οι Καταλανοί). Οπότε πρέπει να έμεινε στον πάτο γύρω στα 280 έτη. Μπορεί όμως να πετάχτηκε κι από τους Αγαρηνούς σε κάποια επιδρομή, άρα να έμεινε λιγότερο. Αβέβαιο και το πότε βρέθηκε, αλλά είναι πιθανό αυτό να συνέβηκε κατά την ανέγερση της Μονής στη δεκαετία του 1580, επί Πατριάρχου Ιερεμίου Β'!

Ο καλλιτέχνης - συνεχίζει ο γέροντας - που την έφτιαξε χρησιμοποίησε κάπως χοντρές ψηφίδες, αλλά κατάφερε να δώσει τη χαρακτηριστική έκφραση της ευλάβειας και του δέους που ήθελε στο πρόσωπο του ιεράρχη. Ο Άγιος, όπως βλέπεις, σε κιτρινωπό φόντο ώχρας και φορώντας ιμάτιο καφετί με δύσκαμπτες πτυχώσεις, κρατάει με το αριστερό χέρι ένα τετραβάγγελο και με το δεξί ευλογεί. Στο μέτωπο έχει ένα τραύμα, μια ξηραμένη πληγή που κατεβαίνει ώς το αριστερό μάτι, από ένα στρείδι που είχε κολλήσει εκεί κι απολιθώθηκε μέσα στους αιώνες, ενώ η εικόνα παρέμενε στον βυθό της θάλασσας. Απ' αυτό πήρε ο Άγιος και το όνομα: Στρειδάς.

(Είναι μια πολύ πρόωρη περίπτωση όπου η πραγματική, η φυσική ζωή παρεμβαίνει - έστω κατά τύχη - στην Τέχνη και τη σημαδεύει. Όπως αποκαλύφθηκε τώρα στο έργο του Βαν Γκογκ με την ακρίδα). 
tsarouxis_nautisΕνώ μιλούσε ο γέροντας σκεφτόμουνα την ομιλία πού είχα κάνει πριν από έναν μήνα στο Καλαμαρί - αμέσως μετά με καλεί ο διευθυντής στο γραφείο του, για καφέ. Πίσω του στον τοίχο είχε σε αφίσα και σε μεγάλο μέγεθος, μέσα σε κορνίζα, τον γνωστό όρθιο ναύτη του Τσαρούχη, τον ντυμένο στα λευκά - μια απ' τις καλύτερες ζωγραφιές του καλλιτέχνη. Μπαίνει τότε στο γραφείο, για λίγο, και η καινούργια καθαρίστρια να γνωρίσει τον διευθυντή - κάνει έναν γύρο στον χώρο να προσανατολιστεί, μετά στέκεται για μισό λεπτό, βλέπει επίμονα τη ζωγραφιά του Τσαρούχη και λέει θαυμαστικά:

- Κύριε διευθυντά, τι ωραίος που ήσουνα νέος, όταν υπηρετούσες στο Ναυτικό!...

(Να τη πάλι η ζωή μέσα στην Τέχνη).

Ο διευθυντής δεν καταλαβαίνει στην αρχή, αλλά μετά γυρίζει, κοιτάζει τον ναύτη του Τσαρούχη, ξέρει ότι δεν μπορεί να της εξηγήσει και της απαντάει χαμογελώντας συγκρατημένα:

- Μια φορά είν' τα νιάτα.

Ενώ εκείνη έχει ήδη βγάλει το πατσαβούρι και ξεσκονίζει προσεκτικά την κορνίζα της αφίσας - αλλά, τότε, εκεί στη Μονή, ο γέροντας συνεχίζει:

- Όταν βγάλανε το στρείδι η εικόνα μάτωσε, κατά τα θρυλούμενα. Και το Πατριαρχείο αποφάσισε, έκτοτε, η Μονή Σταυρονικήτα να τιμάται και να λαμπρύνεται στο όνομα του Αγίου Νικολάου του Στρειδά.

- Δεν είναι και ο προστάτης των Ναυτικών; Ρωτάω δειλά.

- Βεβαίως, κατεξοχήν, απαντά ο γέροντας.

Αρα, σκέφτομαι, αφού μπλέκεται έτσι η ζωή με την Τέχνη, μάλλον ο Άγιος Νικόλαος ο Στρειδάς των Ναυτικών θα προστατεύει και τον φίλο διευθυντή του Καλαμαρί. Ή, έστω, τον ζωγραφισμένο ναύτη του Τσαρούχη.

Πηγή: Τα Νέα

Η ακρίδα του Βαν Γκόγκ και …το μέλι της Δρακότρυπας

Για να σχολιάσετε το άρθρο θα πρέπει να είστε συνδεδεμένοι

Facebook Page

pantos_egainia_2

Αναζήτηση

Σύνδεση







Login reminder Forgot login?

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie. Για να μάθετε περισσότερα για το τι είναι τα cookies και πως χρησιμοποιούνται δείτε εδώ: Πολιτική Απορρήτου.

Να δέχομαι cookies από αυτή τη σελίδα.

EU Cookie Directive Module Information