Read File
  • Drakotrypa.gr
    Drakotrypa.gr
Αρχική Τα νέα μας Πολιτιστικά Μια παρουσία πέντε και πλέον αιώνων: Από την Πλάτινα του 15ου αι., στη Σκλάταινα της πρώτης απογραφής του 1881 και από κει στη Δρακότρυπα στις 22/12/1927!

Μια παρουσία πέντε και πλέον αιώνων: Από την Πλάτινα του 15ου αι., στη Σκλάταινα της πρώτης απογραφής του 1881 και από κει στη Δρακότρυπα στις 22/12/1927!

govΤου φιλόλογου Γιώργου Κωστάκη 
22 Δεκεμβρίου 1927: πριν 93 χρόνια και επισήμως το χωριό μας, η Σκλάταινα (σλαβικό όνομα), μετονομάζεται επί το ελληνικότερον σε Δρακότρυπα με το ΦΕΚ 306/1927. 
Παρακάτω παρατίθεται ελαφρώς διασκευασμένη η σύντομη μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο πρώτο τεύχος του λαογραφικού - ιστορικού περιοδικού, που εξέδωσα το 2000 με το όνομα "Εις τη χώρα Ελατινού".
Αναζητώντας κάνεις τις ιστορικές πηγές (θρησκευτικά έγγραφα, αποφάσεις, επιγραφές κτλ) μπορεί να ανατρέξει στην ιστορία και να συνάγει πληροφορίες για πρόσωπα και γεγονότα άλλων εποχών και περιόδων της ιστορίας του. Και στην περίπτωση του χωριού μας, της ιστορικής Σκλάταινας, σημερινής Δρακότρυπας, οι πηγές είναι και αρκετές και αξιόπιστες!
Η πρώτη πηγή άντλησης πληροφοριών για την ύπαρξη του χωριού μας είναι το Συναξάρι του Αγίου Πατρός Διονυσίου του εν Ολύμπω, καταγόμενου από το χωριό μας, επανέκδοσης του 1901 στο Πατριαρχικό τυπογραφείο Κωνσταντινουπόλεως. Η πρώτη ωστόσο έκδοση της Ακολουθίας του Οσίου έχει γίνει στη Βενετία το 1728. Εκεί αναγράφεται: "εις την επαρχίαν Φαναρίου είναι χωρίον Πλάτινα καλούμενον εις το οποίο γεννήθηκε ο Όσιος κατά το χιλιοστό πεντακοσιοστό έτος". Οπότε η γέννηση του Οσίου Διονυσίου αποτελεί το terminus post quem για την ύπαρξη του χωριού μας στην ιστορία με πιθανότερο το όνομα "Πλάτινα".     
Μια μεταγενέστερη μαρτυρία των μέσων του 18ου αιώνα αποτελεί το Σιγίλιο του πατριάρχη Παϊσίου του Β' τον Ιανουάριο του 1743, σύμφωνα με το οποίο η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος γίνεται σταυροπηγιακή και υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Στο πίσω μέρος της περγαμηνής υπάρχει περίληψή της πιθανόν από άλλον αντιγραφέα: "Σιγίλιον του Μοναστηρίου της Γλάτινας εν τη του Φαναρίου επαρχία". Το έργο αναφέρεται για πρώτη φορά στο έργο του Μανουήλ Γεδεών " Πατριαρχικοί Πίνακες 36-1884 μ.Χ.", Κωνσταντινούπολη, 1890. Εκεί αναφέρεται: "γνωσταί δε εισίν οι αποφάσεις...η κατά Ιανουάριον 1743 σταυροπηγιακήν κηρύττουσα την εν Μπλάτενα της αρχιεπισκοπής Φαναρίου μόνη της Αγίας Τριάδος...". Το 1930 ο Διονύσιος Ζακυνθηνός στο περιοδικό Ελληνικά Γ' δημοσιεύει για πρώτη φορά ολόκληρο το κείμενο, όπου αναφέρει: "εις χωρίον Πηλάτενα λεγόμενον". Τρεις διαφορετικές, δηλαδή, γραφές στο ίδιο έργο.     
Η επόμενη μαρτυρία του χωριού μας ανάγεται στο 1797 σε αναφορά των μοναχών της Μονής και των απεσταλμένων του Πατριαρχείου προς τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε'. Το κείμενο το διασώζει ο Σπυρίδων Λάμπρου, ο οποίος επισημαίνει: "αναφορά των μοναχών της Μονής πλησίον διακειμένης της χώρας Ελατινού". Το κείμενο, που δημοσιεύτηκε το 1974, αναφέρει το όνομα "Σλάτινα".     
Σε ένα κατάλογο του 1802, που περιέχει τις οφειλές των Μονών της επαρχίας Φαναρίου και Νεοχωρίου, αναφέρεται με το όνομα " Σλάτανον".     Σε Πρόθεση της Μονής Δούσικου του 16-17ου αιώνα σώζονται τρεις διαφορετικές μεταξύ τους ονομασίες "Σλάτηνα", "Σκλάτηνα", "Σθλάτηνα" (πιθανόν και από αντιγραφικό λάθος), ενώ στην Πρόθεση του μοναστηριού μας του 1740 περίπου, που σήμερα φυλάσσεται στη Μονή Κορώνης, το χωριό μας αναφέρεται επίσης ως "Σθλάτηνα".   
Ο Γάλλος ιστορικός Pouqueville επισκέφτηκε το χωριό μας το 1800 περίπου και το αναφέρει ως "Σκλάταινα", ενώ ο Άγγλος διπλωμάτης Leake το 1809 με την ονομασία "Σκλάτινα".    Η επόμενη αναφορά έρχεται το 1881 με την πρώτη απογραφή μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας. Εκεί καταγράφονται δύο ονόματα, το "Σκλάταινα" και το "Σλάτινα".     
Η προσφάτως αναφερθείσα άποψη περί Aslatina στην απογραφή των Τούρκων μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης μάλλον δεν έχει, θεωρώ, ιδιαίτερα ερείσματα. Απομένει κάποιος μελετητής του μέλλοντος να ενσκήψει στο θέμα και να το αναλύσει διεξοδικά!     Με το διάταγμα της 22ας Δεκεμβρίου του 1927 (ΦΕΚ 306, πρώτο τεύχος) το χωριό μετονομάζεται και επισήμως σε "Δρακότρυπα". Επρόκειτο για τη δέκατη επιλογή από τα ονόματα που κατέθεσε το τοπικό κοινοτικό συμβούλιο (πιθανότατα πρόταση του γέροντα Δημήτρη Τσιόλα που διέμενε στο συνοικισμό Νικαγιά, κοντά στην "τρύπα του δράκου") προς το Συμβούλιο τοπωνυμίων του Υπουργείου Εσωτερικών, που ασχολήθηκε με την μετονομασία των κοινοτήτων και συνοικισμών. Αργότερα, το 1967, το κοινοτικό Συμβούλιο και ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος "Η Ανάπλασις" ζήτησαν να μετονομαστεί το χωριό, γιατί δεν θεωρούσαν το όνομά του πολύ εύηχο. Όμως η επιτροπή δε δέχτηκε το αίτημα με το σκεπτικό ότι επρόκειτο για μοναδικής λαογραφικής αξίας τοπωνύμιο.     
Συμπερασματικά το χωριό φέρει παλιότερα ονόματα με το θέμα Πηλατ- / Πλατ-/ Μπλατ-/, που σχετίζεται ίσως με το ουσιαστικό "πηλός", δηλαδή το αργιλώδες πέτρωμα από το οποίο στο συνοικισμό "Κεραμαριό" (< κεραμιδαριό) ήταν σε αφθονία και κατασκεύαζαν κεραμίδια ή από το σλαβικό "platina / πλατίνα" = ο λευκόχρυσος, ο κασσίτερος (στο συνοικισμό της Σπάθης - σημερινή ονομασία Σπάθες- υπήρχε πολύς κασσίτερος με το οποίο κατασκευάζονταν τα σπαθιά επί Τουρκοκρατίας) με παρατονισμό ή με το λιγότερο πιθανό "πλατύς", δηλαδή ένα χωριό απλωμένο, πλατύ.
Οι μεταγενέστερες ονομασίες σχετίζονται με τη ρίζα Σλ- / Σκλ- / Σθλ- που είναι σίγουρα σλαβική και σχετίζεται με τη σλαβική έννοια Slat > Slav > Sklav (υδρωνύμιο) = ρέω, που δηλώνει το λαό που κατοικεί σε περιοχή με πολλά νερά, ποτάμια, λίμνες κτλ. Η "Σλάτινα", σλαβικό Slatina >Slam-tina σημαίνει αλατισμένη γη, αλμυρό νερό. Και η ύπαρξη τόσων πηγών και νερών στο χωριό μας έρχεται να δικαιολογήσει απόλυτα αυτή την επιλογή του ονόματος από τους ιδρυτές του χωριού μας πριν τον 15ο αιώνα! 

Πηγές:  *Γεώργιος Γούσιας, Αρχαιολογία, το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας Δρακότρυπας μέσα από τις ιστορικές του πηγές.  *Δημήτρης Τσιουρής, Από την Aslatina του 1454 στη Δρακότρυπα του σήμερα, εκδ. 2012.
Μια παρουσία πέντε και πλέον αιώνων: Από την Πλάτινα του 15ου αι., στη Σκλάταινα της πρώτης απογραφής του 1881 και από κει στη Δρακότρυπα στις 22/12/1927!


Τα νέα μας - Πολιτιστικά

Facebook Page

Αναζήτηση

Χορηγοί Ιστοσελίδας

___5
___9
_____1
___6
___8
_13_341_00__1

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie. Για να μάθετε περισσότερα για το τι είναι τα cookies και πως χρησιμοποιούνται δείτε εδώ: Πολιτική Απορρήτου.

Να δέχομαι cookies από αυτή τη σελίδα.

EU Cookie Directive Module Information